Neki su ugušeni krvlju, ali su uvek donosili promene: 10 najvećih svetskih studentskih protesta

Institut studentske pobune neformalno je ustanovljen 1968. godine posle velike pobune na francuskim univerzitetima. Od tada do danas se na pobunu mladih intelektualaca gleda sa posebnim poštovanjem kao na elitu koja će u narednim decenijama voditi društvo. Upravo zbog toga pobuna studenata izaziva posebnu tenzija vlastima jer se sa „decom“ niko nije lako izborio.

Protesti u Parizu 1968. godine

Ovaj protest bio je ključni trenutak u Francuskoj i širom sveta, a u njemu su učestvovali studenti, radnici, kao i druge društvene grupe. Počeo je kao studentski štrajk zbog obrazovnih i političkih pitanja, ali se ubrzo pretvorio u masovni štrajk radnika i protesta protiv autoritarnih režima, kapitalizma i rata u Vijetnamu. Protest se prelio na mnoge evropske zemlje, uključujući i na studente u Jugoslaviji.

Protesti u SAD protiv Vijetnamskog rata

Studenti su se širom Amerike organizovali protiv učešća SAD u Vijetnamskom ratu. Najpoznatiji je bio onaj na Univerzitetu Kent State 1970. godine, kada su vojnici ubili četiri studenta tokom demonstracija, što je izazvalo šok i mobilizaciju širom zemlje.

Praško proleće 1968.

Iako se radi o političkoj borbi koju su predvodili lideri zemlje, studenti su imali ključnu ulogu u protivljenju sovjetskom uplitanju i autoritarnim merama. Potisnuti su od strane Sovjetskog Saveza, ali je ovaj događaj bio simbol borbe za slobodu i demokratiju.

Tijananmenski protesti u Kini 1989. godine

Jedan od najpoznatijih studentskih protesta u istoriji, kada su studenti u Pekingu tražili političke reforme i veće slobode. Protest je kulminirao vojnim potiskivanjem u kome je zvanično ubijeno 168 studenata, mada su zapadni izvori pokušavali da prikažu tu brojku višestruko većom. Kineski sud je tri decenije kasnije naredio državi da isplati odštetu porodicama žrtava, a u kineskom društvu su uprkos ovome počele nepovratne reforme.

Protesti u Meksiku – masakr na Trateoloko

Približno dve nedelje pre početka Olimpijskih igara 1968. studenti u Meksiku su organizovali proteste protiv autoritarne vladavine. Protesti su se završili masakrom kada su snage sigurnosti otvorile vatru na demonstrante, ubivši mnoge.

Egipatska revolucija 2011. godine

Studenti su igrali značajnu ulogu u organizovanju protesta koji su doveli do svrgavanja predsednika Hosnija Mubaraka. Ovaj protest je deo šireg talasa Arapskog proleća, kada su ljudi u mnogim arapskim zemljama tražili političke promene.

Protesti u Sjedinjenim Američkim Državama 2010-ih (Black Lives Matter i klimatski protesti)

Studenti su takođe predvodili mnoge od protestnih akcija vezanih za rasnu pravdu, policijsku brutalnost i klimatske promene. Mnogi od ovih protesta fokusirali su se na pozivanje na političku odgovornost i promene u društvenim normama.

Protesti u Hong Kongu 2019. godine

Iako su uključivali različite socijalne grupe, studenti su odigrali ključnu ulogu u protestima protiv Zakona o ekstradiciji koji su bili viđeni kao pretnja autonomiji Hong Konga. Protesti su postali simbol borbe za slobodu i demokratiju u Kini.

Studentski protest u Srbiji 1996/97

Paralelno sa građanskim, u Srbiji se 1996. godine događao i studentski protest koji je doveo do ubrzanja pada režima Slobodana Miloševića.

Studentski protest 2024/25

Studentski protesti započeti posle smrti 15 ljudi usled pada nadstrešnice na Železničkoj stanici Novi Sad najmasovniji su u Srbiji u ovom veku. Pop diva Madona je ove proteste nazvala najvećom studentskom pobunom još od 1968. Epilog im se još ne naslućuje, mada mnogi veruju da je uspeh neminovan i da će bez obzira na ishod naterati vlast na odgovonije ponašanje u budućnosti.

Kompas